Wie is vader of moeder van een kind?

mr. A.J. Begthel
mr. A.J. Begthel

Er zijn verschillende mogelijkheden om vader of moeder van een kind te zijn of te worden. Een juridische moeder van een kind is de moeder uit wie het kind is geboren. Deze moeder heeft ook automatisch het ouderlijk gezag over dit kind. Is deze moeder getrouwd met een man ten tijde van de geboorte van het kind, dan is deze man automatisch de juridische vader van het kind en heeft hij gezamenlijk met de moeder het ouderlijk gezag over dit kind. Als de moeder niet gehuwd is met de vader van het kind, dan kan de vader het kind wel erkennen en ook gezamenlijk ouderlijk gezag aanvragen over het kind.


Het erkennen gebeurt bij de gemeente en daar is de toestemming van de moeder (en als het kind ouder is dan 12 jaar ook de toestemming van het kind) voor nodig. Eerst door erkenning van het kind wordt de man juridisch ouder van het kind. Mocht moeder geen toestemming verlenen dan kan hij vervangende toestemming aan de rechter vragen. Deze vervangende toestemming wordt verleend, tenzij dit de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met het kind schaadt of een evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van het kind in het gedrang komt. De omgekeerde situatie doet zich ook voor. De biologische vader ontkent zijn vaderschap en wil het kind niet erkennen. De moeder of het kind kan de rechter in dat geval om gerechtelijke vaststelling van het vaderschap verzoeken. Het kind kan dit enkel via een bijzonder curator, nu een kind niet als zelfstandige procespartij op kan treden. Als de rechter het vaderschap heeft vastgesteld, dan is de biologische vader ook juridisch vader geworden met alle rechten en verplichtingen van dien. Zo erven juridisch ouder en kind bijvoorbeeld van elkaar.

Een kind kan ook twee juridische moeders hebben. Indien een vrouw op het moment dat uit haar een kind geboren wordt is gehuwd met een vrouw, dan is deze vrouw ook de juridische moeder van het kind als aan de volgende voorwaarde is voldaan: bij de geboorteaangifte een verklaring wordt overlegd van de Stichting Donorgegevens dat: A. het kind is verwekt door kunstmatige donorbevruchting in de zin van artikel 1(c)(1) van de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting, en B daarbij gebruik is gemaakt van zaad van een aan de moeders onbekende donor.

Een kind kan ook twee juridische vaders hebben. Dit kan enkel indien het kind geadopteerd wordt. Immers een kind kan slechts twee juridische ouders hebben en heeft vanaf de geboorte in ieder geval één juridische moeder. Door adoptie wordt deze juridische band tussen moeder en kind doorgesneden en staat de weg open voor twee juridische vaders. Adoptie loopt via de rechter en kan enkel als de twee mannen minstens drie jaar samenwonen en dat aan kunnen tonen met een samenlevingsovereenkomst. Na de adoptie hebben de vaders ook gezamenlijk het ouderlijk gezag over het kind.

Soms doet de situatie zich voor dat een kind één juridische ouder heeft, bijvoorbeeld als gevolg van erkenning of een geboorte tijdens een huwelijk, maar komt een van de partijen er op enig moment achter dat de vader niet de biologische vader is. Het is dan mogelijk om het ouderschap te ontkennen (in geval van huwelijk) of te vernietigen (in geval van erkenning). Hiervoor zijn aparte procedures waar zowel kind, vader of moeder de verzoeker kunnen zijn.

Heeft u vragen over het juridisch ouderschap neemt u dan contact op met ons kantoor; wij helpen u graag.

 

 

Wet- en regelgeving is dynamisch en kan dus continu veranderen. Graag wijzen wij u er dan ook op dat onze columns mogelijk niet meer aansluiten op de huidige wet- en regelgeving en dus verouderd kunnen zijn. Heeft u vragen of een probleem waarvoor u rechtsbijstand wenst, neemt u dan gerust contact met ons op.