Wat te regelen als je vader wordt?

beheer

Een column met een persoonlijk tintje. Ik hoop en verwacht namelijk binnen enkele weken vader te worden. De combinatie van ‘aanstaande vader’ en advocaat maakt dat ik weet dat er veel geregeld moet worden. Denk aan erkenning, geboorteaangifte, het regelen van gezamenlijk ouderlijk gezag, enzovoorts. Tegelijk merk ik in de praktijk dat het voor aanstaande vaders niet altijd even duidelijk is wat, hoe en wanneer zij iets moeten of kunnen regelen. Daarom bij deze een steuntje in de rug voor aanstaande vaders (en nieuwsgierige moeders).

Erkenning:

Het erkennen van het kind is nodig om ‘juridisch vader’ te worden. Bent u gehuwd of geregistreerd partner, dan is dit reeds bij wet geregeld en hoeft u uw kind niet te erkennen. Niet gehuwd of geregistreerd partner? Dan is het verstandig om uw kind te erkennen. Dit kan voorafgaand aan de geboorte (dit noemt men ‘erkenning van de ongeboren vrucht’) maar ook na de geboorte. Door het kind te erkennen, ontstaat er tussen vader en kind wederzijds erfrecht en een wederzijdse onderhoudsplicht. Voor het erkennen van het kind kunt u bij de gemeente terecht. De moeder hoeft in beginsel niet aanwezig te zijn, maar dan zal zij wel schriftelijk toestemming moeten geven. Erkenning is ook na de geboorte mogelijk, bijvoorbeeld tegelijk met het doen van de geboorteaangifte (waarover hierna meer).

Houdt er rekening mee dat het erkennen van een kind niet automatisch tot gezamenlijk ouderlijk gezag leidt! Houdt er ook rekening mee dat erkenning geheel los staat van de vraag welke achternaam het kind krijgt!

Geslachtsnaamkeuze:

Voor gehuwden en geregistreerd partners geldt dat het kind automatisch de geslachtsnaam van vader krijgt. Bent u niet getrouwd of geregistreerd partner, dan krijgt het kind in beginsel de geslachtsnaam van moeder. Wilt u daar verandering in brengen, dan zal er een geslachtsnaamkeuze gemaakt moeten worden bij de gemeente. Let op: dit is uitsluitend mogelijk indien vader en moeder zich persoonlijk tot het gemeentehuis wenden! Een schriftelijke toestemming van moeder is onvoldoende. Het is dus verstandig om de geslachtsnaamkeuze vóór de bevalling te doen, bijvoorbeeld gelijktijdig met de erkenning.

Geboorteaangifte:

Zodra het kind geboren is, dient daarvan aangifte te worden gedaan in de gemeente waar het kind is geboren (!). De wet bepaalt dat deze geboorteaangifte uiterlijk binnen drie dagen na de dag van de geboorte gedaan moet worden. Moeder is bevoegd om deze aangifte te doen, vader is verplicht om aangifte te doen. Tegelijk met de geboorteaangifte kan ook de erkenning en/of geslachtsnaamkeuze gedaan worden, al moet bij de geslachtsnaamkeuze moeder wel persoonlijk aanwezig zijn.

Gezamenlijk ouderlijk gezag:

Gehuwden en geregistreerd partners verkrijgen van rechtswege het gezamenlijk ouderlijk gezag. Voor alle anderen geldt dat uitsluitend de moeder het ouderlijk gezag verkrijgt. Wilt u gezamenlijk ouderlijk gezag, dan moet dit via de rechtbank geregeld worden. Via de website www.rechtspraak.nl kan digitaal een aanvraag ingediend worden, of er kan een formulier gedownload worden. Dit formulier moet door beide ouders ondertekend en ingediend worden.

Arbeid en verlof:

Ook voor vaders zijn er diverse wettelijke regelingen waar zij gebruik van kunnen maken indien zij vader worden. De belangrijkste zet ik kort op een rijtje. Let op: is er een CAO van toepassing? Controleer die dan altijd op bijzondere of afwijkende regelingen ten aanzien van verlof!

Calamiteitenverlof is voor noodsituaties, bijvoorbeeld als u tijdens uw werk plotseling moet vertrekken omdat uw partner gaat bevallen. Ook geldt dit verlof voor als u geboorteaangifte bij de gemeente moet doen. Het calamiteitenverlof kan gelden voor enkele uren tot enkele dagen. Tijdens dit verlof heeft u recht op doorbetaling van het salaris.

Kraamverlof, ook wel vaderschapsverlof genoemd, bestaat uit twee verlofdagen die opgenomen kunnen worden binnen vier weken na de geboorte (of nadat het kindje uit het ziekenhuis is ontslagen). Tijdens het kraamverlof heeft u recht op doorbetaling van het salaris.

Ouderschapsverlof bestaat uit 26 maal het aantal werkuren per week (bij fulltime dienstverband: 26 x 40 = 1.040 uur ouderschapsverlof). U mag zelf bepalen hoe u dit verlof opneemt (bijvoorbeeld één of enkele dagen per week). U dient het ouderschapsverlof uiterlijk twee maanden vóór opname van het verlof schriftelijk aan te vragen bij de werkgever. Daarnaast heeft u recht op drie dagen ouderschapsverlof direct na de bevalling. Dit stukje ouderschapsverlof wordt ook wel partnerverlof genoemd. Dit partnerverlof moet binnen vier weken na de geboorte (of na thuiskomst uit het ziekenhuis) opgenomen worden. Het partnerverlof wordt afgetrokken van het totaal aantal uren ouderschapsverlof waar u recht op heeft. Ouderschapsverlof (en partnerverlof) is onbetaald, u heeft in beginsel dus geen recht op salaris over de opgenomen verlofuren.

Kortdurend zorgverlof is bedoeld voor de verzorging van een zieke partner of kind. Dit verlof bedraagt twee maal het aantal werkuren per week, op te nemen binnen uiterlijk 12 maanden. Tijdens dit verlof heeft u recht op doorbetaling van 70% van het salaris.

Tot zo ver enkele belangrijke ‘vader-zaken’ in een notendop. Heeft u vragen over personen- en familierecht? Neem dan gerust contact met ons op.