Digitale overeenkomst?

beheer

In het huidige digitale tijdperk worden steeds meer overeenkomsten via internet of via de telefoon gesloten. Handig, maar het brengt ook gevaren met zich mee. De wetgever probeert consumenten zo goed mogelijk te beschermen, bijvoorbeeld met een wettelijke bedenktijd waarbinnen overeenkomsten ongedaan gemaakt kunnen worden. Maar dat kan niet voorkomen dat er dagelijks ter zake talloze geschillen ontstaan.

In het afgelopen half jaar kregen wij bijvoorbeeld regelmatig vragen van mensen die allen een geschil hadden/hebben met dezelfde onderneming, die stelt contracten af te hebben gesloten waar een huurakte onderdeel van zou zijn. Deze mensen vertellen in hoofdlijnen allemaal hetzelfde verhaal. Ze waren op zoek naar een huurwoning en schreven zich in op een website met aanbod van huurwoningen. Kort na die aanmelding worden ze gebeld door iemand van de betreffende onderneming. Deze onderneming geeft aan dat het met een huurakte veel eenvoudiger en sneller is om aan een huurwoning te komen, ook als niet aan de strenge huureisen of inkomenseisen wordt voldaan. Vervolgens worden er enkele documenten per e-mail toegezonden die digitaal ondertekend moeten worden. Tijd om deze door te lezen is er nagenoeg niet, want men wordt direct weer gebeld om ervoor te zorgen dat de documenten middels een soort digitale handtekening worden ondertekend.

Zodra de wettelijke bedenktijd is verlopen, wordt de werkgever, het pensioenfonds of de uitkeringsinstantie door deze onderneming benaderd met het verzoek om een deel van het inkomen waarop de woningzoekende recht heeft, rechtstreeks aan hen te betalen. Er wordt daarbij gesteld dat er een zogenaamde akte van cessie is overeengekomen, op basis waarvan het recht op een deel van het salaris/inkomen is overgedragen dit bedrijf. Het gaat vaak om zo’n 490,-- euro. Pas op dat moment realiseert men zich vaak wat er is gebeurd. Mensen klagen dat zij nooit hebben willen instemmen met een huurakte dan wel met een akte van cessie op basis waarvan het inkomen deels aan dit bedrijf wordt overgedragen.

Op internet zijn veel berichten te lezen van mensen die menen dat zij door deze onderneming zijn benadeeld. Het televisieprogramma Meldpunt! op 20 maart 2014 heeft deze handelwijze aan de kaak gesteld. Zoals overigens mede uit deze uitzending blijkt, is deze onderneming zelf van mening dat zij niet fout of onrechtmatig handelen en dat zij rechtsgeldige overeen­komsten met hun klanten sluiten.

Indien er niet betaald wordt, verstuurt het bedrijf (sommatie)brieven waarin staat dat overgegaan zal worden tot incasso van het bedrag. Het vervolgens door dit bedrijf ingeschakelde incassobureau is overigens op hetzelfde adres als het bedrijf zelf gevestigd. Het incassobureau gebruikt verder ook hetzelfde postadres en het blijkt zelfs dat beide bedrijven dezelfde bestuurder/aandeelhouder hebben. Ik krijg daardoor regelmatig de vraag van mensen of het niet om hetzelfde bedrijf gaat. Het incassobureau stelt in het vooruitzicht dat er een deurwaarder zal worden ingeschakeld. Om die deurwaarder te stoppen, zal er alsnog betaald moeten worden.

 

Wat kunt u doen?

Vooropgesteld: sluit nooit zomaar een digitale overeenkomst, maar neem altijd rustig de tijd om een overeenkomst goed door te lezen alvorens u ergens mee instemt.

Allereerst dient u zich af te vragen of er wel een overeenkomst tot stand is gekomen. Wellicht is u telefonisch niets (of iets anders) verteld over bepaalde onderdelen van de overeenkomst, zodat u ook nooit met die onderdelen heeft ingestemd. Ook de wijze waarop de overeenkomst tot stand zou zijn gekomen, dient goed beoordeeld te worden. Via de digitale weg is het immers uiterst eenvoudig om te doen alsof u iemand anders bent en dus om onder naam van een ander een overeenkomst aan te gaan.

Heeft u een rechtsgeldige overeenkomst gesloten en wilt u daar vanaf, dan doet u er verstandig aan om dit binnen de wettelijke bedenktermijn aan de andere partij mede te delen. De wettelijke bedenktijd is van toepassing op overeenkomsten die bijvoorbeeld telefonisch of via internet tot stand zijn gekomen (men noemt dit de ‘koop op afstand’). Door een recente wetswijziging is de wettelijke bedenktijd verlengd naar 14 dagen.

Ook indien de bedenktermijn al is verlopen, zijn er mogelijkheden om een overeenkomst ongedaan te maken. De overeenkomst kan bijvoorbeeld vernietigbaar zijn doordat deze tot stand is gekomen onder dwaling, bedrog of misbruik van omstandigheden. Van dwaling is sprake indien u ten tijde van het sluiten van de overeenkomst over onjuiste of onvoldoende informatie beschikte en u bij een juiste voorstelling van zaken nooit de overeenkomst zou zijn aangegaan. Bedrog is onder meer aanwezig wanneer een ander u tot het sluiten van een overeenkomst heeft bewogen door opzettelijk onjuiste mededelingen te doen of door opzettelijk bepaalde informatie te verzwijgen. Van misbruik van omstandigheden is kort gezegd sprake wanneer iemand gebruikmaakt van de omstandigheden waarin de ander verkeert om die ander iets te laten doen wat diegene in een normale situatie niet zou hebben gedaan.

Indien een overeenkomst vernietigbaar is wegens bijvoorbeeld dwaling, bedrog of misbruik van omstandigheden, dan dient er uitdrukkelijk een beroep op die vernietigbaarheid te worden gedaan. Met andere woorden, u dient de vernietigbaarheid van de overeenkomst in te roepen. Indien u de vernietigbaarheid op rechtsgeldige wijze heeft ingeroepen, dan wordt de overeenkomst geacht nooit tot stand te zijn gekomen.

 

Advies en/of rechtsbijstand

In het bovenstaande heb ik slechts enkele juridische mogelijkheden aan de orde gesteld. Er zijn nog meer mogelijkheden om een overeenkomst ongedaan te maken. Per situatie zal steeds beoordeeld moeten worden of er een rechtsgeldige overeenkomst tot stand is gekomen en zo ja, welke rechtsmiddelen tot uw beschikking staan om de overeenkomst te vernietigen, ongedaan te maken, op te zeggen of te ontbinden.

Bent u van mening dat u gedupeerd bent door een bedrijf? Neemt u dan gerust contact met ons kantoor op zodat wij kunnen nagaan of wij iets voor u kunnen betekenen.

Meer weten over verbintenissenrecht / contractenrecht