Ontslag wegens crisis / bedrijfseconomische omstandigheden?

beheer

Talloze werknemers zijn in de afgelopen jaren hun baan verloren wegens de economische crisis. Het gaat dan zo slecht met het bedrijf, dat er gedwongen ontslagen volgen om het bedrijf nog staande te kunnen houden. Wellicht heeft u als werknemer een beëindigingsvoorstel gekregen, of u bent direct geconfronteerd met een ontslagverzoek via het UWV WERKbedrijf. Het lijkt vaak zinloos om überhaupt bezwaar te maken tegen uw ontslag. Althans, dat is wat veel werknemers denken… 

Een werkgever mag niet zomaar personeel ontslaan. Bij ontslag wegens reorganisatie of bedrijfseconomische redenen zal de werkgever eerst moeten aantonen dat het financieel daadwerkelijk zo slecht gaat met het bedrijf dat het onvermijdelijk is om personeel te ontslaan. In deze tijden van economische crisis is dit een hobbel die doorgaans relatief eenvoudig genomen wordt. De volgende hobbel vormt echter vaak het struikelblok: welke werknemers worden voor ontslag geselecteerd? 

Het is de werkgever vanzelfsprekend niet toegestaan om zelf een selectie van werknemers voor ontslag te maken. Dit zou leiden tot willekeur en tot het selecteren van die werknemers die bijvoorbeeld al op leeftijd zijn, niet goed functioneren of die om andere redenen simpelweg niet goed bevallen. De ontslagselectie dient te geschieden aan de hand van het zogenaamde afspiegelingsbeginsel.

Afspiegelingsbeginsel

De bedoeling van het afspiegelingsbeginsel is om aan de hand van objectieve maatstaven werknemers te selecteren die voor ontslag in aanmerking komen. Allereerst wordt de functie geselecteerd waarin arbeidsplaatsen komen te vervallen. Ook wordt vastgesteld hoeveel arbeids­plaatsen er komen te vervallen. Alle werknemers die in een geselecteerde functie werkzaam zijn, worden vervolgens ingedeeld in leeftijdscategorieën (15-25, 25-35, 35-45, 45-55 en 55+). Het aantal te vervallen arbeidsplaatsen wordt vervolgens  evenredig over de verschillende leeftijdscategorieën verspreid. Daarbij dient het afspiegelingsbeginsel ertoe te leiden dat de leeftijdsopbouw binnen een bepaalde functie, vóór en ná het ontslag verhoudingsgewijs zoveel mogelijk hetzelfde blijft. In iedere leeftijdscategorie geldt het uitgangspunt “first in, last out”. Stel er komen in een bepaalde leeftijdscategorie 6 van de 20 arbeidsplaatsen te vervallen, dan worden de zes werknemers met het kortste dienstverband voor ontslag geselecteerd.

Ondanks de toepasselijkheid van het afspiegelingsbeginsel, proberen werkgevers met grote regelmaat de uitkomst van het afspiegelingsbeginsel te beïnvloeden en naar hun eigen hand te zetten. Zo zou de werkgever de functie-indeling kunnen aanpassen, zodat bepaalde werknemers wel of juist niet in een bepaalde functie worden geplaatst. Ook kan de werkgever een beroep doen op bijvoorbeeld het ‘onmisbaarheidscriterium’. Er wordt dan gesteld dat een bepaalde werknemer, die volgens de afspiegeling voor ontslag in aanmerking komt, over zodanige bijzondere kwaliteiten en vaardigheden beschikt, dat deze feitelijk onmisbaar is voor de onderneming.

Indien u als werknemer te maken krijgt met een ontslagaanzegging wegens bedrijfseconomische redenen, dan is het verstandig om een aantal zaken eerst goed te onderzoeken. Heeft de werkgever wel een juiste functie-indeling gemaakt en bent u in de juiste functie geplaatst? Heeft de werkgever wel rekening gehouden met werknemers die een tijdelijk dienstverband of een oproepcontract hebben? Is er wel een correcte berekening conform het afspiegelingsbeginsel gemaakt? Is er wel of geen rekening gehouden met het bestaan van eventuele nevenvestigingen? Worden er terecht bepaalde werknemers als ‘onmisbaar’ bestempeld door de werkgever? Zo zijn er nog talloze andere regels waaraan de werkgever zich dient te houden.

U doet er als werknemer dus verstandig aan om u eerst goed te laten informeren en adviseren omtrent een ontslagaanvraag wegens bedrijfseconomische omstandigheden. De gevolgen zijn voor u immers aanzienlijk. Heeft de werkgever u ten onrechte voor ontslag geselecteerd of op onjuiste wijze het afspiegelingsbeginsel toegepast? Dan is de kans groot dat het UWV WERKbedrijf de ontslagaanvraag zal afwijzen. U mag dan niet ontslagen worden. Maar u zult het UWV WERKbedrijf dan wel moeten wijzen op de gebreken in de ontslagaanvraag. Doet u dat niet, dan is de kans groot dat de ontslagaanvraag wordt toegewezen en dat u dus (ten onrechte!) wordt ontslagen.

SBM Advocaten is deskundig op het gebied van ontslag en reorganisaties. Heeft u naar aanleiding van het bovenstaande vragen over ontslag wegens bedrijfseconomische omstandigheden of bent u zelf verwikkeld in een UWV-procedure? Schroom dan niet om contact met ons op te nemen. Wij helpen u graag.