Nieuwe aanbestedingswet

beheer

De Aanbestedingswet 2012 is per 1 april jl. van kracht geworden. De aangepaste wet moet MKB-bedrijven en ZZP'ers meer kans geven op overheidsopdrachten. De wet moet ook concurrentie bevorderen, de lasten verlichten en klachtenafhandeling makkelijker maken.

De wet moet vooral zelfstandigen zonder personeel (ZZP’ers) en het midden- en kleinbedrijf betere kansen bieden op overheidsopdrachten.

Onredelijke contractvoorwaarden behoren tot de verleden tijd. Een kleine ondernemer hoeft niet alle risico's van een bouwproject te dragen, terwijl hij zich daar onmogelijk tegen kan verzekeren. De nieuwe wet spreekt van proportionaliteit: de eisen die aan een ondernemer worden gesteld, moeten in verhouding staan tot de opdracht, opdat het midden- en kleinbedrijf en ZZP'ers meer kans krijgen bij aanbestedingen. De Gids Proportionaliteit werkt dit proportionaliteitsbeginsel verder uit en bevat praktische voorbeelden. 

Opdrachten mogen in principe niet meer op zo’n manier worden geclusterd dat kleinere bedrijven geen kans meer maken. Een bedrijf met bijvoorbeeld 120 vestigingen mag niet de schoonmaak van alle gebouwen bundelen in één aanbesteding. Daardoor maakt een klein schoonmaakbedrijf namelijk bij voorbaat al geen kans meer. Besluit een aanbestedende dienst een opdracht toch te clusteren? Dan mag dat alleen met een goede motivering.

Ook de papierwinkel die gemoeid is met een inschrijving op een aanbesteding wordt drastisch beperkt. Met een zogeheten eigen verklaring kunnen ondernemers voortaan aangeven dat ze voldoen aan de gestelde eisen voor een aanbesteding. In het aanleveren van originele bewijsstukken gaat nl. nogal wat tijd zitten. Nu hoeft uiteindelijk alleen de winnende ondernemer dat te doen.

Vooral bij opdrachten die niet Europees worden aanbesteed, volgen aanbestedende diensten vaak verschillende procedures. Dat leidde tot onduidelijkheid en extra lasten voor bedrijven. De Aanbestedingswet stelt daarom het gebruik van het Aanbestedingsreglement Werken 2012 (ARW) verplicht voor opdrachten die niet Europees hoeven te worden aanbesteed. In het ARW is elke aanbestedingsprocedure helemaal uitgeschreven. Op deze manier is het voor iedereen duidelijk hoe de aanbestedingsprocedures behoort te verlopen. Ook moeten de Europese en nationale aanbestedingen gepubliceerd worden op www.tenderned.nl, het online marktplein voor aanbestedingen. Hier publiceren alle Nederlandse overheden hun opdrachten. Ondernemers en overheden kunnen het aanbestedingsproces via TenderNed volledig digitaal doorlopen: van vooraankondiging tot inschrijving en gunning. Dit voorkomt vormfouten en maakt aanbesteden voor alle partijen eenvoudiger en goedkoper.

Voor het MKB zijn de  onderhandse procedures het belangrijkste. In die procedure is nu voorgeschreven dat er tenminste 3 en maximaal 5 ondernemers worden uitgenodigd om in te schrijven voor het werk dat wordt uitbesteed. Vanuit de Houtense ondernemersverenigingen IKH en OKK is erop aangedrongen dat hiervan tenminste één ondernemer uit de gemeente Houten zelf komt. Daarvoor is er ten behoeve van de gemeente een overzicht gemaakt van lokale ondernemers die in de uiteenlopende categorieën van werk en diensten actief zijn en door de gemeente kunnen worden benaderd voor het uitbrengen van een offerte. Deze lijst kan ook worden gebruikt voor de kleinere onderhandse aanbestedingen/gunningen tot € 20.000,-.

Is hiermee de rust op het aanbestedingsfront hersteld?  Ik vrees van niet. Op dit moment wordt in Brussel namelijk gewerkt aan een nieuwe Europese Aanbestedingsrichtlijn. Zodra die is vastgesteld, moet die worden vertaald naar nationaal recht. Dit laat onverlet dat de nieuwe Aanbestedingswet voor MKB ondernemers meer kansen en mogelijkheden biedt om op een eerlijke manier mee te dingen naar opdrachten. Mocht u vragen hebben, dan weet u dat SBM advocaten op dit terrein ook de nodige deskundigheid in huis heeft.