Ontslag en de kabinetsplannen

beheer

Om de rechten van werknemers te garanderen, bepaalt het ontslagrecht dat werknemers alleen met een goede reden ontslagen mogen worden. Het UWV toetst of de ontslagaanvraag terecht is. Het kabinet-Rutte-Asscher wil de preventieve UWV-toets laten vervallen als in de cao een vergelijkbare procedure staat.

UWV toetst reden voor ontslag

Als een werkgever een werknemer wil ontslaan, moet hij hiervoor toestemming vragen aan het UWV. Het UWV toetst of de werkgever zich houdt aan de regels voor ontslag. Een werknemer mag bijvoorbeeld niet worden ontslagen op grond van zijn ras, geloof of politieke overtuiging. Ook geldt er een ontslagverbod tijdens de eerste twee jaar van langdurige ziekte, tijdens zwangerschapsverlof en bevallingsverlof. Ook wanneer er sprake is van bijvoorbeeld een verstoorde werkrelatie, geeft het UWV alleen toestemming als de werkgever eerst z’n best heeft gedaan om de relatie te herstellen. Pas als de werkgever voldoet aan deze regels, geeft het UWV een ontslagvergunning. De ontslagregels zijn vastgelegd in het Ontslagbesluit en het Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen 1945. Het UWV geeft een ontslagvergunning af op 2 mogelijke gronden: bedrijfseconomischeredenen (bijvoorbeeld als de werknemer boventallig is, het bedrijf gaat verhuizen of de deuren sluit) of persoonlijke redenen (bijvoorbeeld fraude, teveel ziekteverzuim of een ernstig verstoorde werkrelatie). De werkgever moet in zijn verzoek aan het UWV goed kunnen onderbouwen dat het ontslag terecht is. Als de werknemer het niet eens is met het ontslag, kan hij binnen 6 maanden bezwaar maken bij de rechter.

Ontslag zonder tussenkomst van het UWV

In een aantal gevallen kan een werkgever een werknemer ontslaan zonder een ontslagvergunning van het UWV zoals bij ontslag op staande voet, bij ontslag binnen de proeftijd, bij ontslag met wederzijds goedvinden, bij ontslag wegens faillissement van werkgever en wanneer de ontbinding van de arbeidsovereenkomst via de kantonrechter loopt. De kantonrechter kan de arbeidsovereenkomst wegens een dringende reden of verandering van omstandigheden ontbinden op verzoek van werkgever of werknemer. De aanvrager dient een schriftelijk verzoek in bij de rechter. De rechter stelt de andere partij in de gelegenheid om schriftelijk verweer in te dienen. Daarna vindt een mondelinge behandeling van het ontbindingsverzoek bij de rechter plaats. Bij een ontbinding vanwege verandering van omstandigheden kan de kantonrechter een vergoeding toekennen ten laste van de andere partij. Vaak betekent dit dat de werkgever een vergoeding aan de werknemer moet betalen.

Nieuwe ontslagregels

Er zijn op dit moment dus eigenlijk twee ontslagstelsels in Nederland, te weten de hiervoor in het kort omschreven procedures via het UWV en de kantonrechter. Het kabinet wil 1 uniform ontslagstelsel met lagere ontslagvergoedingen tot een maximum van € 75.000,--. Het kabinet wil de mogelijkheid tot de beëindiging van de arbeidsovereenkomst via kantonrechter schrappen. Werkgevers moeten dan altijd advies vragen bij het UWV, maar dat advies is niet bindend. Een ontslagen werknemer kan vervolgens alsnog naar de rechter stappen. Die bepaalt of de ontslagen werknemer een vergoeding krijgt.

Ook komt er een individueel recht op scholing bij ontslag, gefinancierd uit het zogenoemde transitiebudget. Advocaten hebben afgelopen weekend forse kritiek geuit op de manier waarop het kabinet-Rutte-Asscher het ontslagrecht wil wijzigen. De Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland (VAAN), waarbij de advocaten van SBM Advocaten ook zijn aangesloten, noemt het plan ondoordacht en onverstandig. Volgens de VAAN wordt de positie van de rechter bij ontslag uitgehold en is de maximale ontslagvergoeding van              € 75.000,-- te laag. Ook kantonrechters hebben hun zorgen uitgesproken. Zij vrezen voor de positie van de rechter, die hiermee wordt uitgehold. De kantonrechters zijn verder bang dat vooral oudere werknemers de dupe zullen zijn van het nieuwe ontslagrecht. De plannen moeten nog worden behandeld in de Tweede en Eerste Kamer, maar het kabinet-Rutte-Asscher hoopt deze maatregelen medio 2014 te kunnen invoeren.

SBM Advocaten volgt de politieke ontwikkelingen met betrekking tot het ontslagrecht nauwlettend. Voor vragen of bijstand in een ontslagzaak kunt u uiteraard altijd contact met ons opnemen.