Onrechtmatige concurrentie

beheer

Concurrentie is toegestaan en kan zelfs goed zijn voor de economie. Maar bedrij­ven zijn niet altijd even blij met concurrentie. Zeker niet als zij jarenlang in hun bedrijf en personeel hebben geïnvesteerd, waarna de werk­nemer vrolijk ontslag neemt en vervolgens om de hoek een concurrerend bedrijf start!

Daarom wordt in veel arbeidsovereenkomsten een zogenaamd non-con­curren­tiebeding opgenomen. Daarin is doorgaans bepaald dat het de werknemer niet is toegestaan om gedu­rende een bepaalde periode na de beëindiging van de arbeidsovereenkomst concurrerende werkzaam­heden te verrichten binnen een bepaald werkgebied. Maar wat nu als er géén non-concurrentiebeding in de arbeidsovereenkomst is opgenomen? Staat het de werknemer dan volledig vrij om de concurrentie met zijn voormalige werkgever aan te gaan?

Indien er géén non-concurrentiebeding tussen partijen geldt, dan is het uitgangspunt in Nederland dat concurrentie is toegestaan. Maar er zijn wel grenzen! Concurrentie is wel degelijk onrechtmatig ‘indien de grenzen van maatschappelijke zorgvuldigheid worden overschreden’, aldus de Hoge Raad, het hoogste gerechtscollege binnen Nederland.

De Hoge Raad oordeelde dat concurrentie tegen een voormalige werkgever onrechtmatig is, indien aan drie vereisten is voldaan. Ten eerste moet er sprake zijn van het ‘substantieel en stelselmatig afbreken van het duurzame bedrijfsdebiet’ van de voormalige werkgever. Ten tweede moet er wel sprake zijn van een ‘duurzaam bedrijfsdebiet’ dat met ‘hulp van de werk­nemer’ is opgebouwd. Het derde en laatste vereiste is dat de werknemer daarbij ‘hulp­mid­delen heeft gebruikt die hij vertrouwelijk van zijn werkgever ter beschikking kreeg’. Klinkt mooi, maar wat betekent dit in de praktijk?

In de rechtspraak zijn voorbeelden te vinden waarin door de rechter werd geoordeeld dat er géén sprake was van onrechtmatige concurrentie. Zo was er een werknemer die na de beëindiging van zijn dienstverband besloot om een concurrerend bedrijf te starten. Hij heeft wervingsbrieven aan de klanten van zijn voormalige werkgever gestuurd waarin hij zijn ervaring en expertise noemde. Enkele klanten zijn vervolgens met zijn nieuwe bedrijf in zee gegaan. Het Gerechtshof Den Bosch oordeelde dat het niet onrechtmatig is om dergelijke wervingsbrieven te schrijven en daarin de ervaring en expertise te vermelden.

In een andere zaak oordeelde de Rechtbank in Zutphen dat uit de vrijheid van handel en bedrijf volgt dat het afhandig maken van klanten en/of opdrachten van een concurrent in beginsel niet onrechtmatig is. Ook het benaderen van het personeel van de voormalige werkgever is niet onrechtmatig, zolang de voormalige werknemer dat personeel maar niet op agressieve wijze heeft benaderd en/of bewogen om ontslag te nemen en bij hem te komen werken.

Als eenmaal de grenzen van maatschappelijke zorgvuldigheid worden overschreden, is con­cur­rentie wel degelijk onrechtmatig! Dit was het geval in een zaak met twee werknemers uit Goes. Deze werknemers besloten ontslag te nemen en de concurrentie met hun voormalige werkgever aan te gaan door zelf een bedrijf op te richten. Zij stuurden een e-mail aan de klanten van hun voormalige werkgever, waarin zij de klanten verzochten om de adresge­ge­vens van hun voormalige werkgever in de administratie te wijzigen in de adresgegevens van hun nieuwe bedrijf. Zij deden het zo voorkomen alsof hun voormalige werkgever de werk­zaamheden had beëindigd en had ondergebracht in het nieuwe bedrijf van de werknemers. Rechtbank Middelburg bestempelde dit als onrechtmatige concurrentie.

Ook het Gerechtshof van Amsterdam oordeelde in een bepaalde zaak dat er sprake was van onrechtmatige concurrentie. Twee werknemers, waaronder de adjunct-directeur, namen ontslag en zijn een concurrerende onderneming gestart. Zij stuurden een mailing aan een groot aantal klanten van hun voormalige werkgever, waarin zij uitdrukkelijk verwezen naar hun dienstverband en de dienstverlening bij hun voormalige werkgever. Bovendien maakten zij een duidelijke vergelijking tussen de dienstverlening bij hun voormalige werkgever en de dienstverlening die zij aanboden met hun nieuwe bedrijf. De dienstverlening van hun nieuwe bedrijf kwam daarbij natuurlijk veel beter naar voren. Ook hier waren de grenzen van maatschappelijke zorgvuldigheid overschreden en was er sprake van onrechtmatige concur­rentie.

Kortom: concurrentie met de voormalige werkgever is toegestaan, maar in geval van ‘bijzon­dere omstandigheden’ kan concurrentie toch onrechtmatig zijn, met aansprakelijkheid voor de geleden schade tot gevolg! In de praktijk blijkt het niet eenvoudig te zijn om vast te stellen of er sprake is van onrechtmatige concurrentie. Laat u daarom goed adviseren. SBM Advocaten beschikt over ruime ervaring en expertise op het gebied van arbeidsrecht en is u graag van dienst.