Geldvordering op een buitenlandse onderneming

beheer

Het komt geregeld voor. Een buitenlandse onderneming vraagt een offerte aan een Nederlands bedrijf. De offerte wordt verstrekt waarbij letterlijk staat vermeld: “Op al onze offertes en overeenkomsten zijn onze algemene leveringsvoorwaarden van toepassing, zoals bijgesloten’. De offerte is zoals blijkt uit de handtekening van de opdrachtgever geaccepteerd. De overeenkomst wordt nagekomen door de leverancier. De betaling door de buitenlandse onderneming blijft vervolgens uit en de vordering wordt ter incasso uit handen gegeven. Wat nu?

Onlangs kregen wij een incasso tegen een wegenbouwer uit Duitsland, oftewel een vennootschap naar Duits recht, waarvoor de klant de nodige wegwerkzaamheden had verricht aan de Autobahn.

In die algemene voorwaarden van de klant stond expliciet dat Nederlands recht van toepassing is en geschillen aanhangig dienen te worden gemaakt bij de Rechtbank Utrecht. Dat is mooi maar de eerste vraag die vervolgens gesteld moet worden is of er met succes een beroep kan worden gedaan op de algemene voorwaarden en de daarin opgenomen forumkeuze voor Rechtbank Utrecht indien de wederpartij een (voorzienbaar) beroep doet op de vernietiging.

Daarvoor is eerst van belang dat voldoende aantoonbaar is dat de algemene voorwaarden in het offertetraject al van toepassing zijn verklaard op de nog tot stand te komen overeenkomst. Alleen vermelden dat algemene voorwaarden van toepassing zijn, kan zeer riskant zijn. Bij voorkeur moeten ze ook daadwerkelijk zijn meegestuurd en wordt vermeld: “meegezonden is tevens een exemplaar van onze leveringsvoorwaarden”. Door het zetten van zijn handtekening, bevestigt opdrachtgever dan dat hij de algemene voorwaarden heeft ontvangen.

In de onderhavige zaak was duidelijk en bewijsbaar dat de algemene voorwaarden tijdig ter hand waren gesteld door de klant. Het kwam er vervolgens op aan of op basis daarvan de Rechtbank Utrecht kon worden gekozen. Dat bleek om twee redenen problematisch.

In de zogenaamde EEX-Verordening (dit is een Europese Verordening) is bepaald dat voor het aannemen van een geldige forumkeuze vereist is dat er een overeenkomst tot aanwijzing van een bevoegde rechter is gesloten. Een dergelijke overeenkomst tot aanwijzing kan slechts worden aangenomen indien partijen over de aanwijzing van de bevoegde rechter wilsovereenstemming hebben bereikt. De rechtbank Amsterdam had eerder in een aan haar voorgelegde zaak geoordeeld dat, zelfs als vastgesteld wordt dat een buitenlandse wederpartij de toepasselijkheid van algemene voorwaarden heeft aanvaard en dat de algemene voorwaarden aan de buitenlandse wederpartij ter hand zijn gesteld, daaruit nog niet volgt dat de buitenlandse wederpartij daadwerkelijk en uitdrukkelijk heeft ingestemd met het forumkeuzebeding in de algemene voorwaarden. De rechtbank Amsterdam oordeelde vervolgens dat het forumkeuzebeding niet geldig is en dat zij daarom niet bevoegd was om kennis te nemen van het geschil.

De tweede reden had betrekking op de hoogte van de vordering. Die was inclusief rente en incassokosten ruim € 19.000,-- en in dat geval is uitsluitend de Kantonrechter bevoegd en bepaalt ons burgerlijk procesrecht dat de woonplaats/standplaats van de schuldenaar bepaalt welke rechtbank bevoegd is. Bij geldvorderingen tot € 25.000,-- kan je namelijk niet met een beroep op de algemene voorwaarden zelf een rechtbank aanwijzen. Boven dat bedrag wel.

Kortom: deze zaak moest aanhangig worden gemaakt bij de bevoegde rechtbank in Duitsland waarbij wel het Nederlands recht op grond van de algemene voorwaarden van toepassing was.

Na een rit over de bewuste Autobahn naar de rechtbank in Osnabrück werd de zaak geschikt waarna betaling volgde. Cliënt kreeg van ons wel het advies om de verwijzingspassage op het briefpapier (dat is de passage waarin staat dat op alle overeenkomsten de algemene voorwaarden van toepassing zijn) aan te passen en daarin expliciet op te nemen dat in de algemene voorwaarden een forumkeuzebeding is opgenomen op grond waarvan geschillen bij uitsluiting zullen worden berecht door de rechtbank Utrecht. Daarmee kunnen incasso’s boven de € 25.000,-- op buitenlandse bedrijven in ieder geval dicht bij huis worden gevorderd en geïnd.

Naschrift: vorige week  zond de advocaat van die Duitse onderneming ons een kopie van zijn brief aan de rechtbank. Blijkbaar had de Duitse onderneming de rekening en het griffierecht nog niet betaald  en werd er tegen deze onderneming door zijn eigen advocaat een procedure opgestart. Mijn klant kon een glimlach niet onderdrukken toen hij het hoorde. Hij verzuchtte: ‘nu weet hij zelf ook hoe het voelt’.