Collectief ontslag, regels gaan veranderen!

beheer

In tijden van (bedrijfs-)economische crisis doen collectieve ontslagen zich veelvuldiger voor.
Er is sprake van collectief ontslag als een werkgever binnen een regio van het UWV Werkbedrijf de arbeidsovereenkomsten van 20 of meer dan 20 werknemers binnen een termijn van drie maanden wil beëindigen. In het geval van een voorgenomen collectief ontslag dient de werkgever daarvan officieel melding te maken bij het UWV Werkbedrijf, maar ook bij de vakbonden. De werkgever zal dan met de vakbonden moeten overleggen over het opstellen van een sociaal plan. De bijzondere regels waaraan een werkgever zich moet houden in het geval van collectief ontslag zijn neergelegd in de Wet Melding Collectief Ontslag (WMCO).

Voor het hiervoor vereiste minimum aantal van 20 werknemers mogen onder meer de volgende werknemers niet meegeteld worden: werknemers in de proeftijd, werknemers met een contract voor bepaalde tijd, uitzendkrachten en gedetacheerden, werknemers die in verband met persoonlijke redenen, zoals verstoorde arbeidsrelatie, disfunctioneren, ontslagen worden. Werkgevers kunnen ook ontslagaanvragen via de kantonrechter indienen. Deze ontslagaanvragen tellen ook niet altijd mee bij het bepalen van het vereiste aantal van minimaal twintig werknemers bij een collectief ontslag. Pas als er vijf of meer ontslagaanvragen via de Kantonrechter zijn ingediend in verband met bedrijfseconomische omstandigheden in het bedrijf van de werkgever, tellen deze mee om te bepalen of er daadwerkelijk sprake is van het vereiste aantal van minimaal 20 werknemers.

Werkgevers kunnen ook in onderling overleg met individuele werknemers beëindigingsovereenkomsten sluiten. Met individuele werknemers wordt dan een schriftelijke overeenkomst opgesteld, waarin de voorwaarden van de beëindiging zijn opgenomen, zoals de einddatum van de arbeidsovereenkomst en de beëindigingsvergoeding die door de werkgever aan de werknemer zal worden betaald. Ook de werknemers waarmee in onderling overleg een beëindigingsovereenkomst is opgesteld, tellen niet mee bij het bepalen van het vereiste aantal van minimaal twintig werknemers bij een collectief ontslag. En dit laatste gaat nu veranderen per 1 maart 2012. In het verleden is namelijk gebleken dat sommige werkgevers trachtten om de WMCO te omzeilen. Hierdoor werden de vakbonden feitelijk buitenspel gezet. Voorts werd de werking van het zogenaamde “afspiegelingsbeginsel” voorkomen. De uitkomst van dat beginsel bepaalt namelijk welke werknemers voor ontslag in aanmerking komen in geval van een ontslag op grond van bedrijfseconomische omstandigheden. Door deze wetwijziging wordt dus voorkomen dat een werkgever onder zijn verplichtingen kan uitkomen door bij een voorgenomen ontslag van bijvoorbeeld 22 werknemers met 3 werknemers een beëindigingsovereenkomst te sluiten. Daardoor zou de werkgever immers onder het vereiste aantal van 20 uitkomen.

Ook nieuw vanaf 1 maart aanstaande zijn een aantal sancties. Indien de werkgever zich niet houdt aan de regels van de WMCO (bijvoorbeeld het niet melden van enkele voorgenomen ontslagen) dan kan dat tot gevolg hebben dat opzeggingen van arbeidsovereenkomsten waarvoor het UWV Werkbedrijf toestemming heeft gegeven kunnen worden vernietigd. Ook overeenkomsten waarbij de arbeidsovereenkomst in onderling overleg zijn beëindigd kunnen in voorkomende gevallen worden vernietigd. In geval van ontbinding van een arbeidsovereenkomst kan het niet-naleven van de wet tot gevolg hebben dat de werknemer om herroeping van de ontbinding kan verzoeken. Indien de sanctie van vernietiging of herroeping zich voordoet wordt het ontslag daarmee feitelijk teniet gedaan, met alle gevolgen van dien voor de werkgever. Voor de werknemer heeft dat tot gevolg dat hij of zij gewoon in dienst is gebleven bij de werkgever.