Kleur als merk

beheer

Louboutin vs Yves Saint Laurent

Volgens de wettelijke definitie van een merk kan ieder teken dat in staat is de producten en diensten van een onderneming te onderscheiden een geldig merk zijn. Dat kunnen derhalve behalve logo’s of woorden ook lettercombinaties, cijfercombinaties, maar ook klanken, vormen of bepaalde kleuren zijn.

In de ’70-er jaren, onder de oude Beneluxwetgeving, werd voor de eerste maal ten aanzien van de bekende blauwe Primagaz campinggasbusjes uitgemaakt dat die specifieke kleur blauw een geldig merk was voor gasbusjes. Nadien is een groot aantal kleuren als merk gedeponeerd voor uiteenlopende diensten en producten. Hierin kwam abrupt een einde in 2002 toen in een Belgische rechtszaak werd uitgemaakt dat alleen onder zeer specifieke omstandigheden een kleur een merk kan zijn.

Kort gezegd komt het erop neer dat de kleur niet een decoratiefunctie mag hebben maar door het publiek wordt ervaren als onderscheidingsteken, als merkteken, voor de betreffende diensten of producten. Dit zal in de praktijk niet zomaar van de ene op de andere dag plaatsvinden. In het algemeen is daarvoor gebruik van die bepaalde kleur gedurende een groot aantal jaren op grote schaal vereist. Ook de aard van het product is hierbij bepalend. Bij consumentenproducten, en zeker bij de zogenaamde “luxury items”, zal zoiets eerder aan de orde zijn, dan bij industriële producten die niet aan de eindconsument worden geleverd.

Tot op heden zijn dan ook bekende voorbeelden van door de rechter erkende kleurmerken of beter gezegd kleurdessins, de beroemde BURBERRY ruit en het design van de LOUIS VUITTON tas. Bij die laatste kan men evenwel ook de kanttekening plaatsen dat het meer om een gestileerd logo gaat. Hoe dan ook, in de twintig jaar dat de schoenenontwerper Christian Louboutin aan de weg timmert, heeft hij zijn stempel gedrukt met de bekende rode zool die ieder paar schoenen van zijn hand kenmerkt. Beroemdheden als Jennifer Lopez, Angelina Jolie en Madonna pronken met hun LOUBOUTINS en het afgelopen jaar was het concern Louboutin goed voor een omzet van  $ 135 miljoen!

Het spreekt dan ook voor zich dat meneer Louboutin onaangenaam verrast was toen hij bemerkte dat zijn concurrent Yves Saint Laurent recentelijk schoenen op de markt bracht met eveneens een rode zool, zij het dat niet alleen de zool rood was maar de hele schoen. Louboutin spande een rechtszaak aan tegen YSL op grond van inbreuk op de door hem als merk gedeponeerde kleur “chinese red” voor schoenen.

De Amerikaanse rechter die 19 augustus jl. in een tussenvonnis in deze zaak besliste, was duidelijk. Hij kon zich niet indenken dat het publiek de rode zool als herkenningsteken zag voor LOUBOUTIN. De kleur rood van de zolen van Louboutin was een decoratie-element dat niet valt te monopoliseren. De rechter maakte zelfs een vergelijking met Picasso en Monet in die zin dat het ondenkbaar zou zijn dat een van beide de andere voor het gerecht zou dagen voor het gebruik van dezelfde kleur blauw in hun schilderijen van waterlelies. Een uitspraak die de juridische wereld op hoge poten van verontwaardiging zette!

Het is weliswaar een tussenvonnis, maar desondanks wordt er een andersluidend oordeel geveld dan tot nu in het internationale merkrecht gebruikelijk was. Zo ziet u maar dat zelfs Amerikaanse rechtspraak van invloed kan zijn op het Nederlandse (lees Europese) merkenrecht.