De arbeidsovereenkomst

beheer

Wat is een arbeidsovereenkomst?

In de wet wordt de arbeidsovereenkomst in artikel 7:610 BW gedefinieerd als ‘de overeenkomst waarbij de ene partij, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten’. Om te bepalen of een arbeidsovereenkomst tot stand gekomen is, zijn drie dingen uit deze omschrijving van belang: Ten eerste: wordt de arbeid persoonlijk verricht door de werknemer? De arbeid wordt persoonlijk verricht wanneer de werknemer zich niet zonder toestemming van de werkgever mag laten vervangen door een ander. Ook moet de arbeid van waarde zijn voor de werkgever. Een stage-overeenkomst is bijvoorbeeld primair gericht op het uitbreiden van de eigen kennis en ervaring van degene die de arbeid verricht. Daardoor is de stage-overeenkomst in beginsel geen arbeidsovereenkomst. Ten tweede: Krijgt de werknemer loon voor de arbeid die hij verricht? Loon kan in verschillende vormen tot uitdrukking komen. Het gaat erom dat de werkgever de werknemer een contraprestatie voor de arbeid verschuldigd is. Het loon zal veelal in geld worden vastgesteld,  maar er zijn ook andere vormen van loon te bedenken zoals: kost en inwoning, provisie en een winstaandeel. Fooien, reële onkosten en pensioen is echter géén loon. Ten derde: Is de werknemer in dienst van de werkgever. Oftewel, bestaat er een gezagverhouding tussen de werknemer en de werkgever? Gezag is aanwezig wanneer de werkgever zeggenschap heeft over de werknemer. In veel beroepen komt dit tot uitdrukking in de bevoegdheid van de werkgever om aanwijzingen te geven over de te verrichten arbeid. In sommige gevallen kan de aard van de werkzaamheden meebrengen dat de werknemer veel vrijheid nodig heeft, denk bijvoorbeeld aan specialistisch werk zoals artsen en accountants doen. Ook voor musici en artiesten geldt een bepaalde mate van vrijheid ten aanzien van de werkzaamheden. In deze gevallen moet gekeken worden naar de  overige aspecten van de verhouding tussen werknemer en werkgever zoals werktijden en het opnemen van vakantiedagen. Wanneer alle drie de vragen met ‘ja’ beantwoord kunnen worden is er sprake van een arbeidsovereenkomst. Dit is ook het geval indien partijen geen arbeidsovereenkomst beoogd hebben, maar toch aan deze drie elementen voldoen. Denk bijvoorbeeld aan de free-lance overeenkomst. De rechter zal in de praktijk altijd kijken naar de feitelijke situatie.

De vorm van de arbeidsovereenkomst

De arbeidsovereenkomst kan net als iedere andere overeenkomst zowel mondeling als schriftelijk worden aangegaan. Om problemen te voorkomen, is het aan te bevelen om de arbeidsovereenkomst schriftelijk aan te gaan. Voor sommige onderdelen van de arbeidsovereenkomst is dit zelfs verplicht, bijvoorbeeld voor het concurrentiebeding.

Rechtsvermoeden arbeidsovereenkomst

Wanneer er geen arbeidsovereenkomstgesloten is, maar een persoon drie maanden achter elkaar gedurende ten minste 20 uur per maand voor een ander werkt kan er een arbeidsovereenkomst zijn ontstaan. De werkgever zal zich dan moeten houden aan de dwingende regels van het arbeidsrecht en zal dus niet zomaar tot bijvoorbeeld ontslag kunnen overgaan. Deze situatie kan voorkomen bij op- en afroepcontracten.

De inhoud van de arbeidsovereenkomst

De inhoud van de arbeidsovereenkomst kan per arbeidsovereenkomst verschillen. Het hangt af van de afspraken die werknemer en werkgever met elkaar maken. Maar de inhoud van de arbeidsovereenkomst mag niet strijdig zijn met de goede zeden, de openbare orde of met een bepaling uit de wet die als dwingend recht gezien moet worden. Van dwingend recht mag men niet afwijken. Dwingende wettelijke regels in het arbeidsrecht zijn bijvoorbeeld  het ontslagrecht, de duur van de proeftijd, het minimum aantal vakantiedagen en de opzegtermijnen. Ook het minimumloon, de arbeidsomstandigheden en het recht op gelijke behandeling zijn in Nederland onderwerpen die geregeld zijn in wetten die dwingend moeten worden toegepast. De arbeidsovereenkomst kan in de meeste gevallen wel in het voordeel van de werknemer afwijken van deze regels. Wanneer er een CAO van toepassing is, werken de bepalingen van de CAO door in de arbeidsovereenkomst tussen werkgever en werknemer. Werkgever en werknemer onderhandelen dan niet zelf over alle arbeidsvoorwaarden. In de meeste gevallen kan er ook in het voordeel van de werknemer afgeweken worden van de CAO.

Heeft u met betrekking tot de arbeidsovereenkomst vragen of rechtshulp nodig, dan kunt u altijd contact opnemen met SBM Advocaten.