Advies: klaag en protesteer!

beheer

De wet bepaalt dat men tijdig dient te klagen en te protesteren. Doet u dat niet, dan kan dit grote consequenties hebben. Maar wanneer, waarom en waarover dient u te klagen en wanneer is het te laat?

Zonder dat men het door heeft, sluit iedereen continu overeenkomsten: u koopt een product (koopovereenkomst), u huurt een woning (huurovereenkomst), u spreekt met uw kinderen af dat zij het huis voor twee euro stofzuigen (overeenkomst van opdracht) of u schakelt een aannemer in om een dakkapel te maken en op uw huis te plaatsen (aanneemovereenkomst). Al deze overeenkomsten hebben iets gemeen: er is sprake van wederzijdse rechten en verplichtingen. Als u bijvoorbeeld een brood koopt, heeft u enerzijds de verplichting om de ander te betalen en anderzijds heeft u recht op het brood.
 
Stel nu dat u een vers brood bij de bakker bestelt en deze voor twee euro koopt. Thuis komt u erachter dat het brood al beschimmeld is. U heeft echter betaald voor vers brood en niet voor brood dat al beschimmeld is. Juridisch gezien heeft de bakker nu in strijd met de tussen u en de bakker gesloten koopovereenkomst gehandeld. De afspraak was immers dat hij een vers brood aan u zou verkopen en dat heeft hij niet gedaan.
 
In dergelijke gevallen dient u spoedig bij de bakker te klagen en/of protesteren. U kunt het beschimmelde brood aan de bakker laten zien, zodat hij met eigen ogen kan oordelen over het product dat hij heeft geleverd. Zou u in dit geval twee weken wachten, dan is het brood volledig beschimmeld en kan de bakker onmogelijk achterhalen of hij inderdaad een slecht product aan u heeft geleverd.
 
Ter voorkoming van dergelijke situaties en ook ter bescherming van de verkoper, is uitdrukkelijk in de wet bepaald dat u geen beroep meer op een gebrek kunt doen indien u niet binnen bekwame tijd bij de ander (de schuldenaar) heeft geprotesteerd. Met andere woorden: bent u te laat met klagen, dan heeft u geen recht van spreken meer.
 
De volgende vraag is daarom: wanneer bent u te laat met klagen? Hierover schrijft de wet dat u binnen bekwame tijd nadat u het gebrek heeft ontdekt of redelijkerwijs had moeten ontdekken, de schuldenaar hiervan op de hoogte dient te brengen. De wet noemt bewust geen duidelijke termijn omdat het steeds afhankelijk is van de concrete feiten en omstandigheden wat een redelijke termijn is. In het geval van het beschimmelde brood zal een termijn van enkele dagen redelijk zijn, terwijl dit niet redelijk is bij de aanschaf van een woning. In dat laatste geval dient namelijk vaak eerst onderzoek gedaan te worden om erachter te komen of er een gebrek is en zo ja, wat het gebrek dan is.
 
Alleen in het geval van een consumentenkoop is de wet wat concreter: indien de consument binnen een termijn van twee maanden na ontdekking van het gebrek, de wederpartij hiervan op de hoogte stelt, is dat tijdig. Van een consumentenkoop is sprake indien u als particulier persoon een koopovereenkomst sluit ten aanzien van een roerende zaak, met een verkoper die handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf. Hiervan is bijvoorbeeld sprake als u een auto koopt bij een autogaragebedrijf. Maar ook bij de consumentenkoop geldt dat de termijn altijd afhankelijk is van de concrete feiten en omstandigheden in een bepaald geval. In bepaalde gevallen is het derhalve mogelijk dat u nog steeds ‘binnen bekwame tijd’ heeft geklaagd, ook al heeft u niet binnen twee maanden geklaagd.
 
De vraag wanneer u al dan niet te laat bent met klagen/protesteren, kan dus niet in het algemeen beantwoord worden. Wel kunt u aan de hand van de volgende twee tips zoveel mogelijk problemen voorkomen:
  • Klaag zo spoedig mogelijk nadat u het gebrek heeft ontdekt, ook indien u nog twijfels heeft over bijvoorbeeld de omvang of de gevolgen van het gebrek.
  • Klaag schriftelijk en per aangetekende post (met handtekening retour). Als eisende partij heeft u immers de bewijslast van het feit dat u tijdig heeft geklaagd. 

Ten slotte dient u rekening te houden met uw verplichting om uzelf goed te (laten) informeren dan wel onderzoek te doen alvorens u een (koop)overeenkomst sluit. U heeft met andere woorden een zogenaamde ‘onderzoeksplicht’. Indien u in strijd handelt met uw onderzoeksplicht, kan dit mogelijk ertoe leiden dat u geen recht meer heeft op bijvoorbeeld het herstel van een gebrek. Als u een auto met bijvoorbeeld een zichtbaar beschadigde bumper koopt, kunt u achteraf niet meer klagen over dat gebrek.