Aansprakelijkheid voor dieren

beheer

In de wet, het Burgerlijk Wetboek, is geregeld wie aansprakelijk is voor schade die iemand lijdt als gevolg van een ongeval. Een ongeval is natuurlijk een zeer breed begrip, in mijn column zal ik dit beperken tot een ongeval waar een dier bij betrokken is.

Daarover is in de wet bepaald dat de eigenaar van een dier aansprakelijk is voor schade die wordt toegebracht als gevolg van de eigen energie van het dier. Een voorbeeld daarvan is uw hond die tijdens een wandeling in plaats van netjes naast u te blijven lopen, ineens de weg op rent waar op dat moment een fietser voorbijkomt. De fietser kan uw hond niet meer ontwijken en komt ten val. De schade kan omvangrijk zijn indien niet alleen de fiets is beschadigd, maar ook de fietser zelf letsel heeft opgelopen. Als eigenaar van de hond bent u dan aansprakelijk voor deze schade. Veelal zal dit onder uw WA verzekering vallen, doch het is verstandig om uw verzekeringen nog eens na te gaan om te bezien of uw huisdieren ook meeverzekerd zijn.

In de paardensport komt ook geregeld aan de orde wie voor welke schade aansprakelijk is. In beginsel is ook hier de eigenaar van het paard aansprakelijk voor de schade die het paard toebrengt, bijvoorbeeld indien het paard op hol slaat en daarbij een auto beschadigt. Men noemt zo’n aansprakelijkheid ook wel een risico-aansprakelijkheid. Ongeacht de situatie is de eigenaar van het dier aansprakelijk.

Het wordt ingewikkelder indien een ruiter op een manegepaard rijdt, tijdens de les van het paard valt omdat het paard bijvoorbeeld een voor de ruiter onverwachte beweging maakt en de ruiter door deze val letsel oploopt. Het paard is eigendom van de manegehouder maar bij de ingang van de manege hangt een groot bord met de tekst: ‘paardrijden en betreden van dit terrein geschiedt op eigen risico’. Is nu de manegehouder aansprakelijk voor de schade die de ruiter heeft geleden? De Hoge Raad heeft bepaald dat een manegehouder zijn aansprakelijkheid voor zijn paarden niet uit kan sluiten door het plaatsen van een bord met een soortgelijke tekst als hiervoor genoemd. De manegehouder blijft aansprakelijk voor de gedragingen van zijn paarden. Echter, in een andere uitspraak heeft de Hoge Raad vastgesteld dat de persoon die besluit te gaan paardrijden ook een eigen verantwoordelijkheid heeft. In het kort komt die er op neer dat je door te gaan rijden op een paard het risico neemt dat je er af kunt vallen en dus schade kunt oplopen. Veelal wordt in de rechtspraak de regel gehanteerd dat de schade dan voor 50% op de manegehouder verhaald kan worden en de overige 50% voor risico van de ruiter blijft.

De situatie wordt nog ingewikkelder indien twee personen, beiden eigenaar van het paard dat zij berijden, op een paardenwedstrijd met elkaar in botsing komen waarbij aanzienlijke schade aan één van de paarden en de betreffende ruiter wordt toegebracht. De Hoge Raad heeft namelijk bepaald dat in een sport- en spelsituatie, de aansprakelijkheidsregels anders moeten worden toegepast. Er is dan geen sprake meer van een risico-aansprakelijkheid (altijd aansprakelijk) maar er wordt in zo’n situatie gekeken naar het handelen van de veroorzaker van de schade. Er kan natuurlijk sprake zijn van een ongelukkige samenloop van omstandigheden in dat geval is in een sport-spelsituatie niet per definitie sprake van aansprakelijkheid van de eigenaar van het paard. Het kan ook voorkomen dat een ruiter onzorgvuldig handelt waardoor zijn paard een ander schade toebrengt, in dat geval zal weer wel sprake zijn van aansprakelijkheid van de eigenaar van het paard. Er zijn zeer veel uitspraken in de rechtspraak over aansprakelijkheid van eigenaren van paarden, waarbij de relevante omstandigheden van het geval uiteraard van groot belang zijn.

Vermeldenswaardig is nog een zeer recente uitspraak van de Hoge Raad van 8 oktober jl. Er was reeds eerder bepaald dat indien een zaak meerdere eigenaren heeft, beide eigenaren aansprakelijk zijn voor toegebrachte schade. Maar in de genoemde uitspraak van de Hoge Raad is bepaald dat indien één van de eigenaren zelf schade heeft geleden door die zaak, de mede-eigenaar kan worden aangesproken voor 50% van de schade. Indien een paard dus twee eigenaren heeft en één van de eigenaren valt van het paard door een gedraging van het paard, kan die persoon de mede-eigenaar aanspreken voor 50% van zijn schade.

Ieder geval staat uiteraard op zich. Wordt u geconfronteerd met schade die u is toegebracht door een dier, of heeft uw dier schade toegebracht aan een ander dan is het dus van belang dat u niet zomaar de schuld op u neemt. Zeker bij aanzienlijke schades, is het goed de zaak grondig juridisch te laten bekijken. Uiteraard kan SBM Advocaten u daarbij van dienst zijn.