Wijzigingen in de Arbeidstijdenwet

beheer

De Arbeidstijdenwet is het wettelijk kader voor arbeidstijden en rusttijden van volwassen en jeugdige werknemers, voor kinderen en (zwangere) vrouwen. De Arbeidstijdenwet stelt regels voor de maximale werktijden en rusttijden met het oog op veiligheid, gezondheid en welzijn. Bovendien biedt de Arbeidstijdenwet de mogelijkheid arbeid en zorgtaken met elkaar te combineren.

Per 1 april 2007 wijzigt de Arbeidstijdenwet. De wijzigingen zijn erop gericht om de bestaande regelingen te vereenvoudigen en te versoepelen. De gewijzigde Arbeidstijdenwet beperkt zich zoveel mogelijk tot regels die nodig zijn voor de bescherming van de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van de werknemers. De wijzigingen hebben tot doel om de concurrentiepositie van Nederland ten opzichte van andere landen te verbeteren. Dit zal met name voor de industriële bedrijven gelden, omdat deze vaak met ploegendiensten werken. Enkele belangrijke wijzigingen luiden als volgt:
De maximale duur van de arbeidstijd is gewijzigd. De gewijzigde Arbeidstijdenwet schrijft voor dat de maximumduur per dienst 12 uur bedraagt en maximaal 60 uur per week. Per 4 weken mag een werknemer maximaal 55 uur gemiddeld per week werken en per 16 weken geldt een gemiddelde arbeidsduur van maximaal 48 uur. Zodoende krijgen werkgevers en werknemers meer mogelijkheden om onderling de arbeidstijd per dag en per week te bepalen. Daarnaast is het zo dat werkgevers en werknemers, zowel qua aantal als de tijdstippen ervan, meer onderhandelingsvrijheid over pauzes zullen krijgen. In ieder geval is het wel zo dat er bij een werktijd van 5,5 uur of langer een pauze moet worden gehouden. In geval van een arbeidstijd langer dan 5,5 uur geldt in beginsel een pauze van minimaal 30 minuten, die mag worden gesplitst in twee keer een kwartier. Bij een arbeidstijd langer dan 10 uur, dan bedraagt de pauze minstens 45 minuten, welke mag worden verdeeld in pauzes van minimaal een kwartier.

Het verbod op zondagsarbeid blijft, evenals de wettelijk geregelde afwijkingsmogelijkheden (bijvoorbeeld terzake werken in de horeca, gezondheidszorg, brandweer en politie), in stand. De gewijzigde Arbeidstijdenwet maakt het echter wel mogelijk dat werkgevers en werknemers hier bij CAO van af kunnen wijken. Overigens is het zo dat voor sectoren die voor 1 april 2007 een CAO hebben afgesloten die vóór genoemde datum in werking is getreden, er een overgangsregeling geldt. In deze sectoren blijft de oude Arbeidstijdenwet van toepassing tot op het moment dat die CAO afloopt, maar nooit langer dan 1 jaar na inwerkingtreding van de gewijzigde Arbeidstijdenwet. Uiterlijk op 1 april 2008 geldt de nieuwe Arbeidstijdenwet dus voor alle sectoren.
Er is sprake van een nachtdienst als er tijdens een dienst meer dan 1 uur tussen 00.00 uur ’s nachts en 06.00 uur ’s ochtends wordt gewerkt. Voor nachtdiensten gelden strengere regels dan voor dagdiensten. Met betrekking tot nachtdiensten zal vanaf 1 april 2007 gelden dat deze in de regel niet langer mogen zijn dan 10 uur. De werkweek voor nachtarbeid over een periode van 16 weken mag, voor werknemers die regelmatig nachtdiensten draaien, (gemiddeld) niet meer behelzen dan 40 uur. Voorts is het maximaal aantal nachtdiensten per 16 weken vastgesteld op 36 en zal er een langere rusttijd gelden na één of meer nachtdiensten. U mag niet meer dan 7 achtereenvolgende diensten werken als één van die diensten een nachtdienst is. Als het soort werk of de bedrijfsomstandigheden dit noodzakelijk maken en er collectieve overeenstemming is, mogen 8 diensten na elkaar worden gedraaid. 
Uitsluitend door middel van een CAO of na een afspraak tussen de werkgever en de ondernemingsraad mag het aantal worden uitgebreid tot maximaal 140 nachtdiensten per jaar. 
Wat te doen indien de werkgever de regels voor arbeidstijd, rusttijd, pauze en nachtarbeid niet naleeft? Indien de werkgever, nadat deze daar door een werknemer of de ondernemingsraad daarover is aangesproken, hier niets aan doet, dan kan dit (anoniem) worden gemeld bij de Arbeidsinspectie. De Arbeidsinspectie (AI), en de Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW) voor de vervoerssectoren, voeren regelmatig, ook op eigen initiatief, steekproefsgewijs controles uit. Wanneer een bedrijf de wettelijke regels niet naleeft, kan, al dan niet na een waarschuwing, een (bestuursrechtelijke) boete worden opgelegd. Als de werkgever bij herhaling een norm overtreedt, of als de overtreding van dien aard is dat daarmee de gezondheid van kinderen of de verkeersveiligheid in het geding komt, kan een proces-verbaal worden opgemaakt voor strafrechtelijke vervolging. Zaken kunnen ook worden voorgelegd aan de rechter, waarbij een advocaat uiteraard behulpzaam kan zijn. De rechter kan de werkgever dwingen de wettelijke norm na te leven. Voor nadere informatie omtrent de (overige) belangrijke wijzigingen op het gebied van de Arbeidstijdenwet, kunt u zich uiteraard altijd tot ons kantoor wenden.