Niet goed (overgemaakt), geld terug?

beheer

Iedereen maakt wel eens een administratieve vergissing. Er wordt bijvoorbeeld vergeten een bedrag over te maken of er wordt juist dubbel overgemaakt, een foutief bedrag wordt overgemaakt of het juiste bedrag wordt naar een foutief rekeningnummer overgemaakt… noem zo maar op. Ik ken niemand die dit niet ten minste eenmaal is overkomen. Vooral bij het bedrijfsmatig voeren van een administratie is een foutje snel gemaakt. Geen probleem zou je denken, gewoon na ontdekking van de fout een en ander uitleggen en indien noodzakelijk de handeling alsnog (juist) uitvoeren of het teveel/foutief betaalde bedrag terugvragen…. maar het ligt niet altijd zo eenvoudig. In sommige gevallen kan een foutieve betaling u duur komen te staan.

Wat bijvoorbeeld als u ten onrechte heeft betaald aan iemand die failliet is gegaan of die na de betaling failliet gaat? U krijgt dan niet zomaar het betaalde bedrag terug. Als degene aan wie u betaald heeft na ontvangst van de betaling failliet gaat, wordt u op grond van de wet “concurrent schuldeiser”. Dit komt er op neer dat u pas als allerlaatste aan de beurt bent om uw vordering uit de failliete boedel vergoed te krijgen. De praktijk leert dat u dan niets of een heel klein deel terug ontvangt. Als degene aan wie u hebt betaald op moment van ontvangst van de betaling al failliet was, wordt u “boedelschuldeiser”. Hiermee komt u vóór de concurrent schuldeisers aan de beurt, maar omdat er dan nog steeds genoeg anderen overblijven die weer voor ú gaan is er ook in dit geval een zeer kleine kans dat u (een deel van) uw geld terug ziet.

Ongeveer 10 jaar geleden heeft de Hoge Raad echter bepaald dat op bovenstaande een uitzondering bestaat. De Hoge Raad oordeelde dat directe terugbetaling mogelijk was als er sprake was van een geval waarin tussen de gefailleerde en degene die aan hem betaalde geen rechtsverhouding bestaat of heeft bestaan die aanleiding tot de betaling gaf en waarin de betaling slechts het gevolg was van een onmiskenbare vergissing. In de praktijk bestond er echter veel onduidelijkheid over wanneer hier nu sprake van was. Op 7 juni 2007 heeft de Hoge Raad hierover een uitspraak gedaan, waarmee er iets meer duidelijkheid is gekomen. Het komt er op neer dat er altijd meteen terugbetaald moet worden als er geen rechtsverhouding tussen partijen heeft bestaan. Als er wel een rechtsverhouding heeft bestaan moet worden bekeken of deze rechtsverhouding een rechtsgrond voor betaling oplevert. Zo nee, dan dient ook onmiddellijk terug betaald te worden. De Hoge Raad heeft in ieder geval geoordeeld dat er meteen moet worden terugbetaald als dezelfde rekening twee keer wordt voldaan. Er moet ook meteen worden terugbetaald indien het betaalde bedrag zodanig afwijkt van de schuld waarop de betaling betrekking heeft, dat daaruit zonder twijfel blijkt dat de betaling van dit bedrag op een verschrijving of vergissing berust. 
De betaler heeft overigens geen recht op volledige terugbetaling! De kosten die de curator (dit is degene die het faillissement afwikkelt) heeft moeten maken om de vergissing van de betaler te herstellen, mogen van het terug te betalen bedrag worden afgetrokken.

Als u een dubbele of foutieve betaling hebt verricht tijdens faillissement van de ontvanger, raad ik aan u de curator meteen aan te geven dat u onmiddellijke terugbetaling wenst. Lever de hiervoor door de curator benodigde informatie kant-en-klaar aan, dit helpt om de kosten zo laag mogelijk te houden. Indien u (over dit onderwerp) nadere informatie of juridische bijstand wenst, bent u van harte welkom bij ons kantoor.