Ontslag bij overtreding van controlevoorschriften bij ziekte

beheer

Ondien een werknemer ziek is moet hij zich onderwerpen aan de controle door de Arbo-arts, zo wordt algemeen gedacht. Ligt het wel zo eenvoudig? In de praktijk gebeurt het nogal eens dat een werkgever een werknemer op staande voet ontslaat als hij de controlevoor schriften overtreedt. Inmiddels heeft de Hoge Raad bepaald dat in geval van overtreding van de controlevoorschriften het opschorten van het loon de aangewezen sanctie is. Een ontslag op staande voet wordt in de meeste gevallen als een te zwaar middel beschouwd en daarom als niet rechtsgeldig aangemerkt.

Wat was er gebeurd?

In die zaak was de werknemer allereerst twee dagen zonder afmelding niet op zijn werk verschenen. Zes maanden later was de werknemer bij een spoedcontrole niet thuis, terwijl hij zich kort daarvoor had ziek gemeld. Voor deze gebeurtenissen is de werknemer tot tweemaal toe disciplinair gestraft. Twee maanden later werd de werknemer bij controle tijdens ziekte opnieuw op twee verschillende dagen niet aangetrof­fen en meldde hij zich af voor een afspraak met de bedrijfs arts. In een gesprek met de werkgever verzocht deze de werknemer zich te laten controleren door de bedrijfsarts. De werkgever bood zelfs vervoer naar de bedrijfsarts aan. De werknemer wilde daaraan geen gehoor geven. Ook bleek het de werkgever tijdens dat gesprek dat de werknemer alcohol had gedronken. Op dezelfde dag heeft de werkgever de werknemer op staande voet ontslagen. De ontslaggrond was het op grovelijke wijze veronachtzamen van de plicht van de werknemer om zich te laten controleren door de Arbo-arts.

Ontslag op staande voet niet terecht

De kantonrechter honoreerde het ontslag op staande voet. Bij dit oordeel betrok de kantonrechter onder meer het feit dat de werknemer al eerder waarschuwingen had gekregen en zelfs eerder disciplinair was gestraft, had geweigerd om zich te laten controleren en zelfs een aanbod om hem per auto naar de bedrijfsarts te brengen had afgeslagen. De werknemer was het niet eens met de uitspraak en ging bij het Gerechtshof in hoger beroep. Het Hof oordeelde dat niet uit te sluiten was dat de werknemer vanwege zijn psychische gesteldheid controle had geweigerd: hij had een alcoholprobleem en zijn moeder was overleden. Voorts oordeelde het Hof dat de werknemer geen plicht had zich te onderwerpen aan een medisch onderzoek nu er geen controlevoorschriften waren. De Hoge Raad was van mening dat het de bedoeling van de wetgever is geweest om overtreding van (schriftelijke) con trolevoorschriften tijdens ziekte slechts te bestraffen met het opschorten van loon. De Hoge Raad sloot echter niet uit dat de overtreding van deze voorschriften in combinatie met andere, bijkomende gebeurtenissen wél een dringende reden voor ontslag op staande voet zou kunnen opleveren. Wanneer daarvan sprake kan zijn, blijkt uit een andere zaak die bij de Hoge Raad speelde. Hier was de werknemer niet alleen onbereikbaar, maar hij kwam ook gemaakte afspraken over werkhervatting niet na. Onder die bijko mende omstandigheden kon een ontslag op staande voet wel terecht worden verleend. Deze werknemer had echter knieklachten. De werknemer had voor het niet-nakomen van de gemaakte afspraken en voor het gedurende een lan gere periode geheel onbereikbaar zijn geen goede redenen kunnen aanvoeren die met zijn ziekte verband hielden. Indien de aard van de ziekte de werknemer niet belet om zich aan de afspraken te houden en zich aan controle te onderwerpen, kan dus sprake zijn van bijkomende omstandigheden, op grond waarvan een ontslag op staande voet wel terecht zou kunnen zijn.

Schriftelijke controlevoorschriften

Met ontslag op staande voet moet in zijn algemeenheid altijd voorzichtig worden omgesprongen. Ontslag op staande voet bij overtreding van controlevoorschriften kan onder omstandigheden tot de mogelijkheden behoren. Hierbij is het wel van groot belang dat dergelijke voorschriften in de arbeidsovereenkomsten of personeelshandboeken zijn opgenomen. Die voorschriften hebben dan betrekking op, bijvoorbeeld, de wijze waarop ziekmelding moet plaatsvinden, de tijdstip pen waarop men thuis moet blijven en de plicht om zich te onderwerpen aan een controle door de Arbo-dienst. Als de werkgever hierover niets heeft opgenomen, dan mag het loon niet worden opgeschort, omdat opschorting alleen mogelijk is bij overtreding van schriftelijke redelijke con trolevoorschriften. Ook zal ontslag niet mogelijk zijn, omdat niet aangetoond kan worden dat de werknemer hem bekende controlevoorschriften heeft overtreden. Kortom: elke werkgever doet er verstandig aan om na te gaan of de controlevoorschriften wel goed op schrift zijn gezet en voor de werknemer kenbaar zijn.