Het is weer fijn langs de lijn

mr. W.A.L.D.I van Slagmaat
mr. W.A.L.D.I van Slagmaat

Met de Europese Kampioenschappen voetbal nog vers in het geheugen leven talloze voetbalsupporters al weer toe naar de start van het betaald voetbal. Voor enkelen is dit helaas tevens het signaal om met frisse moed het op zich mooie voetbalspel weer te gaan te verstieren. Naast het strafrecht bestaat de mogelijkheid om dergelijke misdragingen civielrechtelijk aan te pakken. De KNVB kan, kort gezegd, afhankelijk van de soort gedraging, aan personen die zich bij voetbalwedstrijden misdragen een (on)voorwaardelijk stadionverbod en/of boete van € 450,-- opleggen. Eén en ander is met name geregeld in de Standaardvoorwaarden en Richtlijn Termijn Stadionverboden van de KNVB. Als advocaat van enkele organisaties die zich met het Nederlandse betaald voetbal bezighouden, word ik regelmatig geconfronteerd met ´voetbalhooligans´. Soms sta ik ook mensen bij die verdacht worden van het plegen van voetbalgeweld. Een veel gehoorde mening is dat ‘men dergelijke personen niet zwaar genoeg kan straffen’ en dat men het onbegrijpelijk vindt dat ik deze personen bijsta. Tot op zekere hoogte kan ik een dergelijke reactie zeer goed begrijpen. Begrijp me goed, ook ik ben tegen iedere vorm van voetbalgeweld en ik zal mij er ook niet van afmaken door hier te gaan stellen dat iedereen recht heeft op bijstand van een advocaat. Toch wil ik u er op wijzen dat het soms wat ver gaat. Zo werd ik enige tijd geleden gebeld door een voetbalsupporter die, nadat hij zijn auto in de buurt van het stadion had geparkeerd, samen met zijn schoonvader te voet op weg ging naar het stadion. Ondertussen dronk hij uit een plastic flesje een frisdrank. Bijna bij het stadion aangekomen gooide hij het inmiddels lege flesje in de bosjes. Een agent van de mobiele eenheid zag dit en sommeerde hem, overigens volkomen terecht, om het lege flesje op te rapen. De supporter bood direct zijn welgemeende excuses aan voor zijn gedrag en ging op zoek naar het flesje. Ondanks verwoede pogingen daartoe kon hij dit flesje helaas niet meer vinden. De supporter loopt hierop terug na de agent, meldt dat hij het flesje niet kan vinden en wordt vervolgens zonder pardon aangehouden, zijn schoonvader beteuterd achterlatend. Pas na afloop van de wedstrijd wordt de supporter vrijgelaten, twee boetes voor overtreding van een artikel uit de APV en het niet kunnen tonen van een legitimatiebewijs ‘rijker’. Daarmee is, u voelt het waarschijnlijk al aankomen, de kous echter niet af. De supporter krijgt vervolgens, op instructie van het Openbaar Ministerie, van de KNVB een stadionverbod voor de duur van maar liefst 9 maanden opgelegd, waarvan 3 maanden voorwaardelijk. De kosten van de deurwaarder, die deze maatregelen heeft aangezegd, dient hij tevens te voldoen. De supporter verzoekt mij iets tegen deze in zijn ogen buiten proportionele maatregelen te ondernemen. Na de nodige correspondentie loopt deze kwestie uiteindelijk met een sisser af. Ik krijg het, samen met de betaald voetbalclub waarvan hij supporter is, namelijk voor elkaar dat de maatregelen omgezet worden in een alternatieve straf, bestaande uit het 4 maal begeleiden van gehandicapte supporters tijdens thuiswedstrijden. In ruil daarvoor worden de opgelegde maatregelen voorwaardelijk opgelegd, waardoor hij toch de wedstrijden van zijn favoriete club kan bezoeken. Een ander voorbeeld. Een supporter wil een wedstrijd van zijn club FC Utrecht tegen Sparta in Rotterdam bezoeken. Gezien het feit dat hij zelf in één van de randgemeenten van Rotterdam woont, heeft hij via een zakelijke relatie een zogeheten VIP-plaats geregeld. Deze supporter reist niet via de verplicht gestelde wijze van vervoer vanuit Utrecht naar Rotterdam, omdat hij vlakbij Rotterdam woont. 
Als hij op die dag voorafgaand aan de wedstrijd in het centrum van Rotterdam aan een bakje koffie zit en er een controle door de politie plaatsvindt, wordt hij eruit gepikt, aangehouden en pas na de wedstrijd vrijgelaten. Dit omdat hij zich niet kon legitimeren. U ziet, men kan als goedwillende supporter ook voor een relatief licht vergrijp, dat niets met voetbalrellen of zoiets van doen heeft, een stadionverbod en een boete van de KNVB opgelegd krijgen. Ook wildplassen levert een stadionverbod op. En veelal krijgt men deze straffen al opgelegd voordat de zaak strafrechtelijk is afgehandeld. Oftewel, de (on)schuldvraag is dan nog niet eens voldoende aan de orde geweest. Ik ben het met deze cliënten eens dat het middel in deze gevallen het doel voorbijschiet. Het strafrecht biedt voldoende waarborgen om dergelijke overtredingen aan te pakken. Daar zijn aanvullende sancties door de KNVB, door middel van een stadionverbod en forse boete, niet voor nodig. Ik zou dergelijke maatregelen bewaren voor echt voetbalgeweld en in die gevallen de sancties verzwaren.