Een tevreden roker is geen onruststoker?

mr. W.A.L.D.I van Slagmaat
mr. W.A.L.D.I van Slagmaat

Per 1 januari 2004 heeft iedereen kunnen ervaren dat de regels over een rookvrije werkplek aanzienlijk zijn aangescherpt. Werden er voor die tijd al actieve stappen ondernomen om meer plaatsen rookvrij te maken, denk bijvoorbeeld aan overheidsgebouwen, per 1 januari jl. is de werkgever op grond van de Tabakswet verplicht om maatregelen te nemen om de werknemers een rookvrije werkplek te garanderen.

Niet alle werkgevers zijn gebonden aan de nieuwe regelgeving. De meest voor de hand liggende uitzondering is de horeca. Deze branche waarbinnen de rookconsumptie van nature erg hoog is, valt nu nog onder de uitzonderingen van het rookverbod, maar voor hoelang nog? Onlangs is in Ierland, in mijn ogen toch hét land van de pubs, een algeheel rookverbod afgekondigd, ook voor de pubs. De vraag wanneer het rookverbod ook zal gelden voor de Nederlandse horeca zal zich op korte termijn ook zeker weer voordoen.

Met het oog op de publieksfunctie van de horeca wordt een uitzondering op het rookverbod toegestaan, maar aan deze uitzondering zijn wel strikte voorwaarden verbonden. Zo dient de horeca ondernemer aangesloten te zijn bij het Bedrijfschap Horeca en Catering. Daarnaast vallen uitsluitend ruimten die opengesteld zijn voor klanten onder de uitzondering. De keuken, kantoorruimte etc. binnen het horeca etablissement dienen dus rookvrij te zijn. Ook de door de horeca ondernemer verzorgde bedrijfskantines dienen rookvrij te zijn. Ook geldt de uitzondering in beginsel niet voor horecagelegenheden in buurthuizen of onderwijsinstellingen. In de meeste gevallen mag ook hier niet meer worden gerookt.

Vooralsnog ziet het er dus naar uit dat ook de horeca op niet al te lange termijn rookvrij zal zijn. Op dit moment is er nog geen termijn aan verbonden, maar wordt er wel druk overleg gevoerd. Zo is er sprake van een zogenaamd stappenplan waarin een tijdspad wordt uitgestippeld met als einddoel een rookvrije horeca. Eerder besproken opties zoals afzuiginstallaties, gescheiden ruimten voor rokers en niet rokers etc., zouden niet afdoende zijn om gezondheidsrisico’s te voorkomen.

De horeca is niet de enige uitzondering op het rookverbod. Op grond van het Besluit uitzonderingen op een rookvrije werkplek, vallen ook plaatsen met een culturele instelling, zoals de schouwburg of een poppodium, speelautomatenhallen, de tabaksspeciaalzaak en het internationaal personenvervoer onder de uitzondering.

Ook geldt het rookverbod niet voor werknemers die werkzaamheden verrichten in de privé omgeving van mensen, zoals in de thuis- of kraamzorg. Die werknemers worden niet beschermd door het rookverbod. De wetgever vond het wat ver gaan om het mensen te verbieden in hun eigen woning niet te roken.

Een aantal uitzonderingen dichter bij huis, is de uitzondering waarbij de werkgever feitelijk geen zeggenschap over de werknemer heeft, zoals bijvoorbeeld het geval is bij een uitzendconstructie. Diegene die feitelijk leiding geeft aan de werknemer zal zich overigens wel dienen te houden aan het rookverbod.

Tenslotte de uitzondering op de werkvloer. De enige mogelijkheid voor werkgevers om de rokende werknemer tegemoet te komen, is afgezien van het roken in de buitenlucht, het creëren van afgesloten rookruimten. Ik gaf al aan dat het rookverbod ophoudt daar waar de buitenlucht begint. Ook dit is niet geheel zonder risico’s. Overdekte binnenplaatsen of terrassen worden volgens het Besluit uitzonderingen op een rookvrije werkplek niet beschouwd als open lucht. Velen hebben dit zelf mogen ondervinden bij het roken op het treinperron. Zolang het treinperron overdekt is, loopt u de kans op een boete. Mocht u desondanks nog de behoefte hebben om te roken, doe dit dan slechts daar waar u direct zicht heeft op een mooie blauwe lucht.