Alimentatie, hoe zit het ook al weer?

beheer

Eén van de struikelblokken bij een echtscheiding blijkt vaak weer het punt van de alimentatie. Toch is dit een punt dat in negen van de tien echtscheidingsgevallen voorkomt. Zo kan er sprake zijn van kinderalimentatie of partneralimentatie of van beiden. Wanneer is er nu sprake van alimentatie en hoe wordt de alimentatie vastgesteld?

Zowel bij de kinderalimentatie als bij de partneralimentatie moet de vraag worden beantwoord of de kinderen dan wel één van de partners behoefte heeft aan een bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding c.q. het levensonderhoud. Bij kinderen wordt deze vraag altijd positief beantwoord. Het is een vast uitgangspunt dat kinderen altijd behoefte hebben aan een dergelijke bijdrage. Bij partneralimentatie kan dit anders zijn omdat beide (ex-) partners bijvoorbeeld een baan en dus inkomsten hebben. Of er dan nog behoefte bestaat aan een bijdrage zal van geval tot geval moeten worden bekeken. Maar nu even terug naar het begin, hoe wordt de alimentatie vastgesteld?

Kinderalimentatie

Bij de vaststelling van de kinderalimentatie wordt veelal uitgegaan van de tabellen die in samenwerking met het NIBUD zijn opgesteld. Dit zijn standaard tabellen waar aan de hand van het aantal kinderen, de leeftijd van de kinderen en het gemeenschappelijke inkomen van de ouders kan worden afgeleid wat de kosten bedragen van de kinderen. Op zich lijkt dit allemaal duidelijk, maar dat is het toch niet helemaal. In het geval dat de ouders een hoog gemeenschappelijk inkomen genieten, kan je je afvragen in hoeverre het redelijk is om de kinderalimentatie daarop af te stemmen. Dit zal een zeer hoog bedrag aan kinderalimentatie met zich meebrengen. Of de behoefte aan deze bijdrage van het desbetreffende kind inderdaad zo hoog is, valt te bezien. Staat de behoefte van het kind vast, dan komt vraag 2, namelijk: wat kan de alimentatieplichtige gezien zijn draagkracht bijdragen? De draagkracht wordt vastgesteld aan de hand van een draagkrachtberekening. In het kort komt het erop neer dat in deze berekening wordt uitgegaan van de inkomsten van de alimentatieplichtige minus zijn lasten. Is de uitkomst van deze berekening positief, dan kan er in beginsel alimentatie worden betaald.

In de praktijk blijkt echter dan voor een aanzienlijke groep alleenstaande ouders geen kinderalimentatie is vastgesteld, terwijl er wel recht op kinderalimentatie bestaat. Dit is één van de redenen geweest dat er nu een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ligt voor wijziging van de huidige regels terzake kinderalimentatie. Het voorstel houdt in dat de kinderalimentatie forfaitair wordt vastgesteld waarbij de kinderalimentatie niet meer afhankelijk zou zijn van de draagkracht van de alimentatieplichtige. Wel zou er een hardheidsclausule worden opgenomen als er sprake is een onbillijke situatie. Dit zou bijvoorbeeld het geval zijn als de alimentatieplichtige na betaling van de alimentatie minder dan 70% van het netto minimumloon overhoudt. Het wetsvoorstel wordt hevig bekritiseerd, zodat het, zoals het er nu naar uitziet, voorlopig niet in werking zal treden.

Partneralimentatie

Ook de partneralimentatie is aan discussie onderhevig. Zeker nu de traditionele rolpatronen binnen het huwelijk zijn veranderd. Vaak hebben beide partijen een betaalde baan. De eerste vraag is dan ook of de (ex-)partner nog behoefte heeft aan partneralimentatie. Bij de vraag of er behoefte bestaat aan partneralimentatie wordt niet alleen gekeken naar de primaire behoefte (kosten voor een woning, levensonderhoud etc.) maar ook naar de welstand van partijen ten tijde van het huwelijk. Voor de bepaling van de kosten van het levensonderhoud, zijn er in tegenstelling tot de kinderalimentatie geen “standaard” tabellen. In een procedure worden er dan ook vaak allerlei berekeningen overgelegd die veelal zijn opgesteld aan de hand van de maandelijkse kosten (woning, verzekeringen, eten, drinken etc.). Aangezien dit zeer omslachtig is, wordt inmiddels door veel rechtssprekende colleges een richtlijn gebruikt waarbij wordt gekeken naar het netto gezinsinkomen ten tijde van het huwelijk. De behoefte wordt dan gebaseerd op 60% van dit gezinsinkomen minus de kosten van de kinderen. Ook deze regel is weer enigszins achterhaald omdat de Hoge Raad (hoogste rechtscollege in Nederland) onlangs heeft bepaald dat bij deze berekening ook moet worden gekeken naar de specifieke omstandigheden van de zaak. Deze omstandigheden kunnen een aanpassing van de regel noodzakelijk maken.

Kortom, zoals u ziet, is het vaststellen van alimentatie nog steeds geen standaard werk, maar maatwerk.