Ik schreef al eerder columns over de arbeidsovereenkomst voor de duur van een project. In mijn eerste column heb ik de belangrijkste criteria genoemd waaraan een zogenaamde projectovereenkomst moet voldoen. In een latere column ben ik ingegaan op hoe de projectovereenkomst zich verhoudt tot het nieuwe ontslagrecht dat per 2015 geldt.

Op 24 januari 2017 heeft het Gerechtshof Amsterdam uitspraak gedaan in een zaak die ging om de rechtsgeldigheid van een projectclausule in een arbeidsovereenkomst. Deze uitspraak laat goed zien hoe belangrijk het is dat een arbeidsovereenkomst voor de duur van een project voldoet aan de geldende criteria. In deze zaak was dat niet het geval, met alle gevolgen van dien.
 

Musical Sky:

De zaak draait om de musical Sky (2016), geproduceerd door onder meer John Ewbank en Marco Borsato. De werkgever (het musicalbedrijf) had met werknemers (de artiesten) een arbeidsovereenkomst gesloten met daarin een projectclausule. Deze kwam er kort gezegd op neer dat de arbeidsovereenkomst van rechtswege zou eindigen indien en zodra het project (de productie van de musical) stopt. In enkele arbeidsovereenkomsten was tevens bepaald dat de vraag wanneer de laatste voorstelling plaatsvindt, afhankelijk is van diverse externe factoren.

De resultaten van de musical vielen tegen. Werkgever had meerdere scenario’s, zoals het direct stoppen of het over de zomer heen tillen van de musical. In overleg met de eigenaren en financiers is ervoor gekozen de musical per 1 juli 2016 te stoppen. De arbeidsovereenkomsten eindigden met een beroep op de daarin opgenomen projectclausule. Negen werknemers vonden dat de projectclausule niet rechtsgeldig was en startten een kort geding. De kanton­rechter stelde hen in het ongelijk, de werknemers gingen in hoger beroep.
 

Uitspraak van het Gerechtshof:

Het Gerechtshof heeft de werknemers in het gelijk gesteld. De projectclausule is afhankelijk van de subjectieve waardering door werkgever en dat mag niet. De werknemers hebben recht op doorbetaling van hun salaris.
 

De juridische beoordeling:

Nederland kent een preventieve toets bij ontslag. Een werkgever kan in beginsel alleen iemand ontslaan na vooraf verkregen toestemming van het UWV WERKbedrijf of nadat daarvoor eerst een ontbindingsprocedure bij de kantonrechter is gevoerd. Een ontslag kan en mag dus niet afhankelijk zijn van de subjectieve wil van een werkgever. Dat geldt ook voor arbeidsovereenkomsten voor de duur van een project; ook dan moet het einde van een project objectief bepaalbaar zijn. Bovendien moet het project voldoende duidelijk in de arbeidsovereenkomst zijn omschreven.

In het onderhavige geval stelt het Gerechtshof vast dat de formulering van de projectclausule niet duidelijk maakt dat deze slechts in werking treedt indien het stopzetten van de musical onontkoombaar is. De bepaling geeft aan werkgever diverse keuzemogelijkheden inzake het al dan niet in vervulling laten gaan van de projectclausule. Met andere woorden: het einde van de arbeidsovereenkomst is afhankelijk van de subjectieve waardering door werkgever. Dat mag niet en is een ongerechtvaardigde doorkruising van het stelsel van ontslagrecht. Inwerkingtreding van een voorwaarde zoals de projectclausule dient volgens het Gerechtshof een keuzemogelijkheid voor de werkgever juist uit te sluiten. Verder overweegt het Gerechtshof nog dat het voor de werknemers vooraf niet kenbaar was op basis van welke externe factoren de productie zou stoppen.

Kortom: met deze uitspraak benadrukt het Gerechtshof dat het einde van een project objectief bepaalbaar moet zijn en niet afhankelijk mag zijn van de wil van werkgever. In een arbeids­overeenkomst moet voldoende duidelijk bepaald zijn wat het project is, wanneer deze eindigt en van welke (externe) factoren dit afhankelijk is.
 

Absolute einddatum als veiligheidsnet:

De uitspraak illustreert overigens ook het belang van werkgever om in een projectovereenkomst een absolute einddatum op te nemen waarop de arbeidsovereenkomst hoe dan ook van rechtswege eindigt, ongeacht of het project op dat moment al tot een einde is gekomen. In het onderhavige geval was in de arbeidsovereenkomst zo’n absolute einddatum genoemd. Daardoor konden de werknemers uitsluitend het loon vorderen tot deze absolute einddatum.

Stel nu dat de werkgever géén absolute einddatum in het contract zou hebben opgenomen. De arbeidsovereenkomst bevat dan uitsluitend de bepaling dat de arbeidsovereenkomst wordt aangegaan voor de duur van een project. Het Gerechtshof oordeelt vervolgens dat deze bepaling (de projectclausule) niet rechtsgeldig is. Gevolg is dat de overeenkomst niets (meer) bepaalt over de duur van de overeenkomst. De overeenkomst wordt dan geacht te zijn aangegaan voor onbepaalde tijd. Zou er een absolute einddatum overeengekomen zijn, dan zou het gevolg zijn dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd die duurt tot de absolute einddatum. Bij het bereiken van deze einddatum eindigt de overeenkomst van rechtswege, dus zonder dat daarvoor een procedure gevoerd moet worden.

Ik merk dat er in de praktijk steeds meer gebruik gemaakt wordt van de arbeidsovereenkomst op projectbasis. Naar mijn idee is dit nog eens extra gestimuleerd door afschaffing van de zogenaamde VAR-verklaring en de onduidelijkheid die is ontstaan over de Wet DBA. De projectovereenkomst kan een goed alternatief zijn, mits deze op de juiste wijze wordt toegepast en aan alle criteria voldoet. Voor advies of bijvoorbeeld het opstellen van een arbeidsovereenkomst voor de duur van een project bent u bij ons aan het goede adres. 



Wet- en regelgeving is dynamisch en kan dus continu veranderen. Graag wijzen wij u er dan ook op dat onze columns mogelijk niet meer aansluiten op de huidige wet- en regelgeving en dus verouderd kunnen zijn. Heeft u vragen of een probleem waarvoor u rechtsbijstand wenst, neemt u dan gerust contact met ons op.

vragen? bel gerust 030-6353432

Wij plaatsen functionele cookies om de website naar behoren te laten functioneren en voor het anoniem analyseren van bezoekgegevens.